Oficyna Wydawnicza Volumen » Seria Czarna » Duch pogaństwa

Duch pogaństwa

Autor: Marc Augé

 

Przekład: Krzysztof Wakar

ISBN 978-83-7233-027-7

Liczba stron: 352

 

Opis:

Marc Augé, znany antropolog kultury, kierownik badań w Ecole des hautes études en science sociales, a przedtem jej dyrektor (1985–1995), brał udział w badaniach prowadzonych na terenie Afryki, następnie w Ameryce Łacińskiej. Później przedmiotem jego analizy stało się najbliższe, najbardziej codzienne otoczenie.

Tytułem przedstawionej czytelnikowi książki Marc Augé nawiązuje do sławnego dzieła F.R. Chateaubrianda Génie du christianisme, po polsku: Duch wiary chrześcijańskiej lub Geniusz chrześcijaństwa. Autor podąża w kierunku zdefiniowania antropologicznego pojęcia pogaństwa.

Zaczyna od próby zdefiniowania religii (szczególnie interesująca jest analiza poglądów Nietzschego, Bataille’a i Freuda na jej temat); pokazuje, że religia nie jest ani magią, ani ideologią. Opisanie jej pozwala zrozumieć, w jaki sposób jednostka stanowi część religijnego systemu interpretacji. Na tej definicji kształtuje opozycję między pogaństwem a chrześcijaństwem. Opozycja ta opiera się na trzech twierdzeniach: pogaństwo nie jest nigdy dualne, nie uznaje moralności transcendentalnej, nie dokonuje zdecydowanego rozróżnienia między sferą biologiczną a sferą społeczną.

Zbadanie, transcendencja i tajemnica są dla niego [pogaństwa] zasadniczo obce. W związku z tym z ciekawością i tolerancją akceptuje nowości; będąc zawsze skłonne do wydłużania listy bogów, dopuszcza dodawanie, zmianę, ale nie syntezę. Na tym polega niewątpliwie najbardziej zasadnicza i najtrwalsza przyczyna jego nieporozumienia z chrześcijańskim prozelityzmem: pogaństwo nigdy nie miało praktyki misjonarskiej.

Duch pogaństwa to wspaniały, inspirujący intelektualnie esej z dziedziny antropologii kultury, historii idei i historii religii, dla wszystkich tych nauk mający istotne znaczenie.

 

Spis treści

 

Przedmowa

Wstęp

 

CZĘŚĆ I

RELIGIA

 

1. Granice religii

Religia i sacrum

Religia między magią a filozofią

Religia czy ideologia?

2. Konstrukcja jednostki: poganin, chrześcijanin

Jednostka i religia

Jednostka-konstrukcja religijna

Duch chrześcijaństwa, duch pogaństwa

3. Od milczenia do złudzenia: Nietzsche, Bataille, Freud

 

CZĘŚĆ II

POSTACI POGAŃSTWA

 

4. Bogowie lub arbitralność natury

5. Bohaterowie albo arbitralność sensu

Mit i jego bohaterowie

Bohaterowie epiccy, bohaterowie tragiczni

Od tożsamości do utożsamienia: bohater literacki i jego czytelnik

6. Człowiek i jego sobowtór: konieczność społeczności

Uwagi wstępne: uniwersalność „ja”

Osoba i indywidualność

Osoba i osobowość

Powrót na Zachód: czas i trwanie

 

CZĘŚĆ III

SENS ZNAKÓW

 

7. Znaki ciała, sens społeczeństwa: wyobrażony czarownik, symboliczne czarownictwo

Logika czarownictwa, logika pogaństwa

Dwaj kanibale

Dwie religie: od różnicy do herezji

8. Poza sensem: znaki władzy

9. Znak profetyczny albo historia innych ludzi

 

JEDNOSTKA I SZTAFETA ZŁUDZEŃ

 

Źródła

 

Literatura

 

Tegoż autora

Góra