Oficyna Wydawnicza Volumen » Poza seriami » List otwarty do Europejczyków

List otwarty do Europejczyków

Autor: Denis de Rougemont

 

 

Wstęp: Marcin Król

Przekład: Aleksandra Olędzka-Frybesowa

ISBN: 83-8657-09-9

Liczba stron: 184

 

Opis:

Pytania o sens naszych żywotów; o szczegółowy sens każdego życia zanurzonego w życiu, określa i wyciska swoje piętno na świecie zachodnim, a zwłaszcza na Europie. Można by zdefiniować Europę jako tę część naszej planety, w której człowiek nieustannie wątpi i szuka samopotwierdzenia i chcę tak zmieniać świat, aby jego osobiste życie uzyskało sens.

 

* * *

 

Zmarły w 1985 roku Denis de Rougemont to postać trudna do sklasyfikowania: z pochodzenia Szwajcar – homo Europeanus – z przekonania; myśliciel, filozof związany z personalizmem – uczeń Maritaina, eseista i współzałożyciel pisma „Esprit”. Aktywny działacz i płodny autor, znany w Polsce z książek Miłość a świat kultury zachodniej (Pax 1969), Odział diabła (1993) oraz fragmentów drukowanych w „Literaturze na świecie”, od lat trzydziestych XX wieku baczny obserwator życia umysłowego i politycznego Europy.

Z tych zainteresowań wyrasta powstały w 1970 roku – w naszym wydaniu zaopatrzony wstępem Marcina Króla – List otwarty… Formułuje on ideę zbudowanej na podstawach moralnych jedności Europy, ukształtowanej w wielowiekowym przenikaniu się wpływów greckich, łacińskich, judeo-chrześcijańskich, germańskich, słowiańskich. Zdaniem autora jedność ta jest nie tyle postulatem co faktem. W strukturze politycznej odpowiada jej federalizm oparty na historycznych regionach: forma wyrażająca w pełni – w przeciwieństwie do państwa narodowego – ideał „obywatelskości” europejskiej, pozwalający połączyć patriotyzm narodowy z europejskim. Mimo że w ciągu ćwierćwiecza dzielącego nas od powstania tej książki tak bardzo zmienił się polityczny i społeczny wizerunek Europy, przemyślenia de Rougemonta nie straciły nic ze swej inspirującej siły.

 

 

Spis treści

 

Wstęp

List otwarty

 

I. JEDNOŚĆ KULTURY

1. Czy można w ogóle mówić o narodzinach Europy?

2. Jedność nie uniformizująca

3. Podstawowe opcje

4. Trzy źródła

5. Łuk i lira Heraklita

6. Ojczyzna twórczej niezgody

7. Wartość absolutna: osoba ludzka

8. Rewolucja i namiętność

9. Oryginalność i humor

10. Ryzyko miarą postępu

11. Prawdziwa natura naszych różnic

12. Europa jako źródło energii

13. Płodne różnice i anachroniczne podziały

14. Nie ma tzw. „kultur narodowych”

15. Dwadzieścia języków, jedna literatura

16. A różnorodność języków?

17. O europejską „Czerwoną Książeczkę”

18. Europejskie wychowanie

19. Przypowieść o trzech gołąbkach

20. Czy wszystkie wynalazki są dziełem Europy?

21. Europa i świat – postawienie problemu

22. Azja głucha na naszą muzykę

23. Prorocy naszego zmierzchu

24. Gdzie są ci, którzy zajęliby nasze miejsce?

25. Białe niebezpieczeństwo

 

II. ZWIĄZEK FEDERALNY

26. Pojmować jedność jako zjednoczenie

27. Federalizm i sens historii

28. Tragiczne i zabawne nieporozumienia na temat słowa „federalizm”

29. Połączyć dwie rzeczy w jedno, ale nie myląc ich ani nie rozdzielając

30. Samotny i solidarny

31. Zasady federalistycznej analizy

32. Podstawowe komórki społeczne

33. Początek federalizmu

 

III. SIŁA CZY WOLNOŚĆ

34. Przeszkoda w powstawaniu wszelkiego typu związków

35. Federalistyczna z ducha krytyka nacjonalizmu

36. Rozwiązania praktyczne

37. Władza czy wolność

38. Dekompozycja i odrzucenie modelu Państwa Narodowego

 

IV. KU FEDERACJI REGIONÓW

39. Czy epoka narodów?

40. Kryzys narodów

41. Początki Państwa Narodowego

42. Państwo Narodowe: nieudane cesarstwo

43. Jednocześnie za małe i za duże

44. Podwójny dylemat

45. Złota reguła feudalizmu

46. Pojawienie się koncepcji regionu w XX wieku

47. Granice wymazane, regiony wyzwolone

48. Wzrost znaczenia regionów

49. Od regionów do federacji

50. Przemiany myśli i słownictwa

51. Ku polityce regionalnej

52. Obiegowe kontrargumenty

53. Region nie jest miniaturą Państwa Narodowego

54. O wielości zobowiązań

55. O federalistyczną formułę państwa

56. Od Europy narodowych mitów do Europy rzeczywistej

List otwarty

Góra