Oficyna Wydawnicza Volumen » O Wolność i Niepodległość » Konspiracja antykomunistyczna na Pomorzu Środkowym (1945-1956)

Konspiracja antykomunistyczna na Pomorzu Środkowym (1945-1956)

Autor: Zenon Kachnicz

Data wydania: 2005

Liczba stron: 274

 

Opis:

 

Po drugiej wojnie światowej na Pomorzu Środkowym działały organizacje an­tykomunistyczne, które stawiały sobie za cel walką z „władzą ludową”. Członko­wie tych organizacji, nie godząc się z ówczesną rzeczywistością, ginęli w bezpo­średniej walce, skazywani byli na śmierć lub długoletnie więzienie. Później przy­szły łata kolejnych represji, szkalowania, a w najlepszym razie zapomnienia.

Pierwsze oddziały zbrojnego podziemia pojawiły się pod koniec 1945 r. Wy­wodziły się one z organizacji konspiracyjnych funkcjonujących podczas wojny na terenach położonych na wschód od linii Curzona. Przemieszczały się na zachód, aby uniknąć rozbicia przez wojska sowieckie lub jednostki NKWD. Powstawały też nowe oddziały tworzone w środowiskach repatriantów, byłych członków Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych i innych organizacji niepodległościowych. W miarę upływu lat intensyfikacja ich działań słabła, wiele oddziałów zostało rozbitych, ich członkowie zginęli lub znaleźli się w więzieniu. Za koniec pierwszego etapu aktywności podziemia na ziemi koszalińskiej należy przyjąć koniec roku 1947.

W latach 1947-1949 na Pomorzu Środkowym powstało kitka organizacji anty­komunistycznych. Ich działalność sprowadzała się właściwie do werbowania człon­ków. Otwartą walkę zamierzano prowadzić w sprzyjającym jej czasie.

Od 1950 r. wznowiono akcje przeciwko urzędom „ludowej władzy” i jej przed­stawicielom. Wiązało się to głównie z dwoma czynnikami: wzrostem napięcia mię­dzynarodowego spowodowanego wybuchem wojny w Korei i wprowadzaną kolek­tywizacją indywidualnych gospodarstw rolnych.

O historii tamtych lat wiemy niewiele. Publikacje wydawane w latach PRL najczęściej w sposób jednostronny ukazują owe wydarzenia i ludzi biorących w nich udział. Ograniczony dostęp do materiałów, wszechobecna cenzura i jednostronna propaganda oraz obawa byłych członków podziemia przed represjami nie sprzyjały podejmowaniu obiektywnych badań.

SPIS TREŚCI

Wstęp

I.  Zarys problematyki społecznej i politycznej pierwszych lat powojennych

  1. Przejęcie Pomorza Zachodniego przez polskie władze. Osadnictwo na Pomorzu Środkowym
  2. Władza komunistyczna i jej stosunek do Ziem Odzyskanych
  3. Referendum z 30 czerwca 1946 roku
  4. Wybory do sejmu 19 stycznia 1947 roku
  5. Ogólna charakterystyka aparatu bezpieczeństwa
  6. Ogólna charakterystyka organizacji niepodległościowych
  7. Zarys kwestii prawnej

II. Bojowy Oddział Armii i V Brygada Wileńska

  1. Bojowy Oddział Armii w świetle dokumentów PRL
  2. Powstanie BOA i jego droga na zachód
  3. „Łupaszka” i wydzielony szwadron „Żelaznego”
  4. Działalność BOA i szwadronu „Żelaznego” na Pomorzu Środkowym
  5. Ludzie BOA — działalność po rozbiciu, aresztowania, proces

III.  Oddziały i organizacje konspiracyjne

  1. Wolność i Niezawisłość —- WiN (Placówka w Szczecinku)
  2. Armia Leśna — AL
  3. Armia Krajowa — AK w Jastrowiu
  4. „Semper Fidelis Victoria” — SFV
  5. Kadry Dywersyjne 121 — K. D. 121 (Placówka nr 7 w Słupsku)
  6. Europejska Armia Podziemna — EAP
  7. Białe Orły
  8. „Zemsta za Katyń”
  9. Zjednoczona Organizacja Okręgu Pomorskiego

Armii Krajowej — ZOOP AK

  1. Wolność i Niepodległość — WiN w Kołobrzegu
  2. Polskie Podziemne Siły Zbrojne — PPSZ
  3. Armia Krajowa — AK w Bobolicach
  4. „Błyskawica”
  5. Konspiracyjne Wojsko Polskie — KWP

IV.  Krajowa Policja Bezpieczeństwa (KPB)

  1. KPB w świetle dokumentów PRL
  2. Kółko Patriotyczne — Grupa Las
  3. Tworzenie struktur KPB
  4. Plany KPB i jej działalność konspiracyjna
  5. Grupa marynarzy z Gdyni
  6. Sprawa braci Kiełłpsz
  7. Członek KPB pracownikiem koszalińskiego UB
  8. Niewyjaśnione zdarzenia w działalności KPB
  9. Akcja „Tychowo”
  10. Operacja UB o kryptonimie „Alfa”
  11. Aresztowania, przesłuchania i procesy sądowe
  12. Pobyt w więzieniu i powroty

V.  Organizacje młodzieżowe 1945-1956

  1. „Wolni Strzelcy”
  2. Związek Harcerstwa Polskiego Armii Krajowej — ZHP AK
  3. Armia Krajowa — AK w Szczecinku
  4. Bataliony Harcerstwa Polskiego — BHP
  5. Armia Krajowa — AK w Swidwinie
  6. Polska Organizacja Wojskowa — POW
  7. Armia Krajowa — AK w Słupsku
  8. „Szajka Krajowa”
  9. Podziemna Organizacja Zbrojna — POZ
  10. Armia Krajowa — AK w pow. szczecineckim
  11. Tajna Młodzieżowa Partyzantka Krajowa — TMPK
  12. „Wolny Żywot”
  13. Unia Młodzieży Demokratycznej — UMD
  14. „Chór Walki z Komunizmem”
  15. „Braterstwo”
  16. Podziemna Organizacja Słupska i „Białe Orły”
  17. Wolność i Niepodległość — WiN (Bractwo Czerwonego Sztyletu)

Zakończenie

 

Wykaz skrótów

Bibliografia

  1. Archiwalia
  2. Źródła drukowane
  3. Czasopisma
  4. Wspomnienia i relacje (w posiadaniu autora)
  5. Opracowania, monografie, artykuły

Aneksy

Indeks nazwisk i pseudonimów

 

Góra