Oficyna Wydawnicza Volumen » Historia Najnowsza » Zdrada i zbrodnia. Studium przypadku. Komuniści na terenie Podobwodu Dęblin–Ryki Armii Krajowej podczas II wojny światowej i później

Zdrada i zbrodnia. Studium przypadku. Komuniści na terenie Podobwodu Dęblin–Ryki Armii Krajowej podczas II wojny światowej i później

Autor: Mirosław Sulej

ISBN 978-83-7233-183-0

Liczba stron: 596 + wkładka (czarno-biała) 20 stron

 

Opis:

Mirosław Sulej

Absolwent Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego; tamże w roku 1996 uzyskał tytuł doktora nauk humanistycznych na podstawie rozprawy Kadra wojskowa powstania styczniowego w województwie podlaskim i lubelskim (napisanej pod kierunkiem prof. dr. hab. Jana Ziółka). Autor: cyklu „Księża podlascy w powstaniu styczniowym” publikowanego w latach 1998–1999 w „Podlaskim Echu Katolickim”; rozprawy Kodnianie w powstaniu styczniowym napisanej do księgi pamiątkowej Ojczyzna i Wolność. Prace ofiarowane Profesorowi Janowi Ziółkowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin w roku 2000; małej biografii Mariana Bernaciaka „Orlika” napisanej i wydanej w roku 2005 jako cegiełka na budowę pomnika „Orlika” w Zalesiu k. Ryk; biogramów Marii Korniłłowicz-Strońskiej oraz Heleny Sujkowskiej w Polskim Słowniku Biograficznym; części biogramów do Słownika kobiet odznaczonych Orderem Wojennym Virtuti Militari wydanego w Toruniu w latach 2005–2007 pod red. prof. dr. hab. Elżbiety Zawackiej „ZO”. Autor wielu artykułów dotyczących powstańców styczniowych oraz żołnierzy Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych publikowanych od roku 1995 w „Tygodniku Zamojskim”, „Zeszytach Sandomierskich”, „Szkicach Podlaskich”, „Kombatancie” oraz w „Naszym Dzienniku”. Obecnie pisze dużą biografię Mariana Bernaciaka „Orlika” – jednego z największych dowódców podziemia antykomunistycznego w Polsce. Książka zostanie wydana przez Oficynę Wydawniczą Volumen w serii „O wolność i niepodległość”.

W pełni wartościowa synteza tego tragicznego okresu naszych współczesnych dziejów będzie możliwa dopiero po przeprowadzeniu rzetelnych badań dla obszaru całej Polski. […] I Pamiętajmy – to nie jest jeszcze tylko historia. Bardzo wiele obecnych działań lokalnych władz (w których zasiadają rodziny pseudobohaterów) ma przecież korzenie w tym, co się działo wcześniej. O ile bezpośredni sprawcy represji i ich usłużni pomocnicy już na ogół nie żyją, to ich rodziny są jak najbardziej zainteresowane, aby pełna prawda nie ujrzała światła dziennego.

Leszek Żebrowski

 

Lata 1944–1947, czyli „walka o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej”, okres zwany tak do 1989 r. z nieskrywaną dumą przez byłych działaczy podziemia komunistycznego, a następnie funkcjonariuszy UB, MO i działaczy PPR-PZPR – to lata wielkiego terroru i brutalnej pacyfikacji społeczeństwa. Komuniści, mając całkowite poparcie i ochronę ze strony swych moskiewskich mocodawców, bezwzględnie rozprawiali się ze swymi faktycznymi, ale także urojonymi przeciwnikami. Śmierć w wyniku represji, obław i tajnych egzekucji poniosły tysiące ludzi. Na ogół grzebano ich w lasach, bagnach, mniej dostępnych miejscach, aby zatrzeć po nich wszelkie ślady. Ofiary zbrodni komunistycznych w znacznej części zaliczano do polskich strat wojennych (szczególnie z lat 1944–1945), aby ukryć prawdziwe, pełne rozmiary represji. Następnie na całe dziesięciolecia komuniści przywłaszczali sobie ich ogromne zasługi z okresu okupacji niemieckiej, a także – co jest przecież bardzo mało znane – cały ich dobytek. Przeprowadzali bowiem prywatne, choć dokonywane pod płaszczykiem prowadzonych „działań urzędowych”, konfiskaty ich mienia, sprowadzające się do rabunku nawet rzeczy osobistych i ubranek dziecięcych…

Odtworzenie i pokazanie tego procesu i przywrócenie naszej pamięci prawdziwych bohaterów walk o niepodległość to wyjątkowa wartość pracy Mirosława Suleja.

Autor wybiega jednak daleko poza okres „walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej”. Pokazuje późniejsze losy lokalnych „właścicieli Polski Ludowej” – przez ustalenie i opublikowanie ich prawdziwych życiorysów, a także ich uwieńczone sukcesem zabiegi o publiczne upamiętnienie własnych „zasług” – okazały pomnik, UBelisk w Rykach, gloryfikujący ten szczególnie mroczny i jednoznacznie zbrodniczy okres naszych współczesnych dziejów. Stoi po dziś dzień i mimo upływu już ponad 20 lat od przełomu z 1989 roku, wyrażającego się formalnym odrzuceniem przez społeczeństwo komunizmu jako ustroju państwowego, nadal nic, jak się wydaje, mu nie zagraża. W istocie jest to więc nieme świadectwo fałszowania najnowszej historii i bezsilności miejscowej społeczności wobec pozostawienia szczególnie obelżywych rudymentów czasów zbrodni, pogardy i zniewolenia.

Mirosław Sulej przeprowadził bardzo dokładne i rzetelne mikrostudia, wykorzystując wszelkie dostępne, znane i przede wszystkim dotychczas nieznane źródła historyczne. Dotarł do ostatnich świadków historii, którzy często dopiero teraz przełamali towarzyszący im przez poprzednie dekady strach przed swymi prześladowcami i dali świadectwo prawdzie.

Z Przedmowy Leszka Żebrowskiego

 

 

Spis treści

Przedmowa

 

Wykaz najważniejszych skrótów9

 

Wstęp

 

Rozdział pierwszy

Struktury komunistyczne na terenie Podobwodu Dęblin–Ryki Armii Krajowej podczas okupacji niemieckiej

 

Rozdział drugi

Kolaboracja z komunistami z Terenu Nr 6 Dęblin–Ryki GL-AL

 

Rozdział trzeci

Mordy komunistyczne na żołnierzach Polskiego Państwa Podziemnego w rejonie Baranowa, Ryk i Ułęża w okresie okupacji niemieckiej

 

Rozdział czwarty

Walka z zagrożeniem komunistycznym w Podobwodzie Dęblin–Ryki Armii Krajowej

 

Rozdział piąty

Twarze ryckiej komuny – Julian Gransztof, Marian Kuchnio

Julian Gransztof – trzy życiorysy

Życiorys I

Życiorys II

Życiorys III

Marian Kuchnio – trzy zeznania

Postać ojca

Postać syna

Zeznanie I

Zeznanie II

Zeznanie III

 

Rozdział szósty

Kontynuacja – pomnik ku czci komunistów w Rykach

 

Zamiast zakończenia

Bibliografia

Indeks osób

Indeks nazw geograficznych i administracyjnych

Góra