Oficyna Wydawnicza Volumen » Średniowiecze » Średniowieczne herezje. Od reformy gregoriańskiej po reformację

Średniowieczne herezje. Od reformy gregoriańskiej po reformację

Autor: Malcom Lambert

Przekład: Wacław Jan Popowski

ISBN 83-7233-043-3

Liczba stron: 564

 

Opis:

Herezja jest zjawiskiem, które odegrało ważną rolę w pierwszych wiekach istnienia Kościoła, zmuszając go do stopniowego określania swojej doktryny i wykluczenia wypaczonych tez teologicznych. Były też w życiu Kościoła okresy, w których herezja, przyjmująca postać wielkich ruchów, takich jak arianizm i gnostycyzm – zdawała się go przerastać.

Historia herezji średniowiecznych jest jednak historią porażek, albowiem żaden z omawianych tu ruchów nie zdołał ani narzucić swoich poglądów Kościołowi zachodniemu, ani też wywalczyć tolerancji dla swoich opinii i praktyk […] Zasadniczą jedność doktrynalną Kościoła udało się utrzymać po części siłą, po części zaś dzięki powszechnemu przywiązaniu do ortodoksji. Kiedy przywiązanie to osłabło i wierzenia potępione jako heretyckie z powodzeniem opierały się wszelkim działaniom represyjnym, średniowiecze dobiegało końca.

Herezja i przerażenie, jakie budzi, są nierozerwalnie związane z historią samego Kościoła […] Opisy heretyków zawierające zestawy ulubionych epitetów i sformułowań […] służyły przede wszystkim ukazaniu zbioru konwencjonalnych cech wzorcowej postaci heretyka: jego pychy […], jego pozornej i powierzchownej pobożności […] oraz jego utajenia […]. Może on zostać opisany jako nieuczony (nawet jeśli nie jest to do końca prawdą) […], może być również oskarżony o udaną pobożność, podczas gdy w rzeczywistości oddaje się rozpuście – zarzut, który nieoczekiwanie powtarza oskarżenia wysuwane przez pisarzy pogańskich przeciw wczesnym chrześcijanom i czasami zdaje się czerpać z tych samych źródeł.

(fragment książki)

 

Średniowieczne herezje Malcolma Lamberta są niewątpliwie jedną z najlepszych pozycji wydanych kiedykolwiek na ten temat. Są majstersztykiem uczenia się, myślenia i dogłębnej analizy. Żaden czytelnik, który poważnie podchodzi do zdobywania wiedzy o wiekach średnich, nie może opuścić lektury tej pracy, co więcej – nie może do niej nie powrócić.

 

Malcom Lambert – do 1991 roku wykładowca historii średniowiecznej na Uniwersytecie w Bristolu, po przejściu na emeryturę poświęcił się pracy badawczej i pisaniu. Autor takich prac, jak: Cathars (1998) czy Franciscan Poverty (1998).

 

 

Spis treści

 

Podziękowania

Przedmowa

 

Część 1. Początki

Rozdział 1. Zagadnienie herezji

Rozdział 2. Odrodzenie herezji na Zachodzie – wiek XI

 

Część 2. Wiek XII

Rozdział 3. Reforma ortodoksyjna i herezja

Rozdział 4. Heretyccy kaznodzieje i narodziny kataryzmu

Rozdział 5. Waldensi i narastający kryzys

 

Część 3. Herezja i Kościół

Rozdział 6. Kontrofensywa: od Innocentego III do Innocentego IV

Rozdział 7. Katarzy

Rozdział 8. Waldensi po synodzie w Bergamo

Rozdział 9. Napięcia i niepewność: od Grzegorza X do Jana XXII

Rozdział 10. Inkwizycja i nadużycia

Rozdział 11. Spirytualni franciszkanie i hereryccy joachimici

 

Część 4. Herezje ewangeliczne w późnym średniowieczu

Rozdział 12. Kościół i społeczeństwo: od Benedykta XII do Eugeniusza IV

Rozdział 13. John Wiklrf

Rozdział 14. Angielscy lollardzi

Rozdział 15. Czeski ruch reformatorski

Rozdział 16. Polityka i husytyzm, 1409–1419

Rozdział 17. Sukces i porażka: od defenestracji praskiej do porozumienia w Jihlavie

Rozdział 18. Unitas Fratrum i rozwój odmiennych wyznań

Rozdział 19. Herezje średniowieczne i reformacja

Rozdział 20. Herezja i reforma

Słowniczek herezji

Skróty

Bibliografia

Indeks postaci i nazw geograficznych

Spis map

Góra