Oficyna Wydawnicza Volumen » Nowa Marianna » Od Lutra do Mohyły. Polska wobec kryzysu chrześcijaństwa 1517–1684

Od Lutra do Mohyły. Polska wobec kryzysu chrześcijaństwa 1517–1684

Autor: Ambroise Jabert

 

Przekład: Elżbieta Sękowska, Jerzy Kłoczkowski (Przedmowa do wydania polskiego), Zofia Libiszowska (Posłowie)

ISBN: 83-211-1181-5

Liczba stron: 336

 

Opis:

Ambroise Jobert (1904–1988) – profesor katedry historii nowożytnej uniwersytetu w Gronoble, prawie całą swą twórczość naukową poświęcił historii naszego kraju. Doskonale znał język polski, utrzymywał ścisły kontakt z polskim środowiskiem historyków. Od Lutra do Mohyły – dzieło jego życia, nad którym pracował prawie 20 lat – wydane zostało w 1974 r. Autor ukazuje w nim układ i ewolucję stosunków wyznaniowych w Rzeczypospolitej szlacheckiej od początku XVI do połowy XVII wieku: szybki rozwój reformacji i jeszcze szybszy jej upadek, kształtowanie się idei tolerancji religijnej, niemal bezkrwawy triumf kontrreformacji przy zachowaniu pełni praw politycznych szlacheckiej mniejszości wyznaniowej, sytuację prawosławnych i dzieje unii brzeskiej, współżycie ze sobą różnych wierzeń i wyznań.

Jobert kadzie nacisk na wkład Polski w przemiany w Europie, imponując znajomością naszej historiografii. Obiektywna, nie obciążona zbyt rozbudowanym aparatem naukowym, książka ta jest ciekawa zarówno dla naukowców, jak i osób interesujących się historią nieprofesjonalnie.

 

Spis treści

 

Przedmowa do wydania polskiego

Przedmowa

 

Część pierwsza

Rozwój protestantyzmu

 

1. Królestwo Eraana

Polacy i polscy Niemcy wobec reformacji

Dwór Zygmunta a książę humanistów

Filozofia chrześcijańska w Polsce

Zwolennicy Erazma w rozterce

2. Dialog czy nieustępliwość – Modrzewski i Hozjusz

Zygmunt August: obraz jego panowania

Dwór, sobór i postęp protestantyzmu (1546–1552)

Modrzewski i Hozjusz

Ich doktryna o społeczeństwie

O Kościele

O herezji

3. Reformator Jan Łaski

Niespokojny prałat

Apostoł narodów

Apostoł Polski, król i Radziwiłł

O unię protestantów

Kościół w Małopolsce

4. Bracia Polscy

Bunt przeciw Kalwinowi

Od trydeizmu do unitaryzmu

Anabaptyzm

5. Rozkwit protestantyzmu

Zgoda sandomierska (1570)

Struktura społeczna i geograficzna protestantyzmu

Życie intelektualne w Polsce i na Rusi
Życie polityczne

6. Wprowadzenie tolerancji

Sprawa Uchańskiego (1558–1561)

Ugodowy prymas

Konfederacja warszawska (1573)

 

Część druga

Odnowa katolicyzmu

 

7. Po układzie o tolerancji (1573–1648)

Przykład dla Europy

W prywatnych włościach

W miastach królewskich

Życie prywatne

Druki i życie publiczne

8. Faust Socyn i socynianie

Życie Fausta Socyna

Socyn i anabaptyzm

Socyn i nonadoranci

Katechizm rakowski

Socynianie w Polsce

Socynianie za granicą

9. Posłannictwo jezuitów

Początki działalności Towarzystwa w Polsce (1564–1576)

Rozwój Towarzystwa (1576–1648)

Nauczanie

Książka

Misje

10. Poddaństwo

Analiza Śmigleckiego

Warszewicki, Skarga, Petrycy: zwolennicy monarchii opiekuńczej

Działalność społeczna duchowieństwa i konfederacja sandomierska

Triumf sarmatyzmu

11. Asceci i mistycy

Zakony żebracze i przebudzenie religijne

Reforma benedyktynek chełmińskich

Karmelici

Ojciec Łęczycki

Ojciec Drużbicki

12. Unia brzeska

Między protestantyzmem a Kościołem łacińskim

Przebudzenie prawosławia i dekrety Jeremiasza II

Geneza unii

Poselstwo w Rzymie

Synod w Brześciu (1596)

13. Unici i prawosławni: Józef Rutski i Piotr Mohyła

Walki i rokowania (1597–1632)

Rutski, legislator unii

Mohyła, doktor z Kijowa

14. Wielki plan ireniczny: Władysław IV i ojciec Magni

Twórcy wielkiego planu

O powszechną unię Rusinów

Zwołanie kolokwium w Toruniu

Protestanci wobec kolokwium

Tajemnica Mohyły

Polska a Zachód

Polska a Wschód

Posłowie

Od wydawcy

Indeks nazwisk

Góra