Oficyna Wydawnicza Volumen » Tworzenie Europy » Europa i morze

Europa i morze

Autor: Michel Mollat du Jourdin

 

przekł. Magdalena Bruczkowska

ISBN 83-85218-83-1

Liczba stron: 304

 

 Opis:

Seria „Tworzenie Europy” powstała w wyniku inicjatywy pięciu wydawców różnych narodowości (Beck z Monachium, Basil Blackwell z Oksfordu, Crítica z Barcelony, Laterza z Rzymu i Bari, Seuil z Paryża) i ma na celu zaprezentowanie procesu powstawania nowoczesnej Europy z uwzględnieniem zarówno momentów jej chwały, jak i trudnego dziedzictwa przeszłości. W swym dążeniu do jedności kontynent nasz był areną konfliktów, podziałów, sprzeczności wewnętrznych. Nie zamierzamy niczego ukrywać; myśląc o przyszłości Europy musimy poznać całą jej przeszłość. (…)

Prezentowane teksty są autorstwa najlepszych historyków współczesnych, nie tylko europejskich, tych sławnych i tych mniej znanych. Długa tradycja historiograficzna, poczynając od Herodota, a kończąc na nowych koncepcjach powstałych w Europie w XX wieku, które zwłaszcza w ostatnich dziesięcioleciach dogłębnie zreformowały historię, pozwala autorom zająć się podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi różnych dziedzin – gospodarki, polityki, socjologii, religii, kultury. Dzięki swej przejrzystości teksty te będą zrozumiałe dla szerokiego grona czytelników.

Naszą ambicją jest bowiem dostarczenie elementów odpowiedzi na ważkie pytania stojące przed tymi, którzy tworzą i będą tworzyć Europę, a także przed wszystkimi ludźmi na świecie, którzy się nią interesują. Te pytania to: „Kim jesteśmy? Skąd pochodzimy? Dokąd zmierzamy?”

Jacques Le Goff

 

SPIS TREŚCI

Przedmowa (Jacques Le Goff)

Słowo wstępne

 

Część pierwsza

Europa i morze w czasie i przestrzeni

 

1. Na podobieństwo puzzla

Morskie pochodzenie Europy zaciera się w legendzie

Bliskie związki z morzem

Zróżnicowania klimatyczne podkreślają morski charakter Europy

Ocean i jego strefy przybrzeżne

Szlaki mórz wewnętrznych: Sund i Gibraltar

Półwyspy i wyspy: „czołowe osobistości historyczne”

Morza Śródziemne

Cieśniny

Morza północne i morza, południowe

 

2. Odwieczność Morza Śródziemnego (od Aten do miast włoskich)

Dwa oblicza jednego świata: dwa odrębne światy

Atrakcyjność słonecznego blasku

Na brzegach śródziemnomorskich rodzą się i rosną miasta

Od miast morskich do thalassokracji

Mare nostrum

Morze Śródziemne w roli ożywiciela i żywiciela Europy starożytnej i średniowiecznej

Obiecujący wynalazek śródziemnomorski: portulan

 

3. Na scenę wkracza. Ocean (XI XIV wiek)

Kurtyna unosi się z wolna

Przestwór marzeń

Pole bitwy

Domena spodziewanych zysków

Sposobność zdobycia władzy

Hanza

Źródło wiedzy

Niepowtarzalność mórz północnych

 

4. Zbieżności

Awanse śródziemnomorskie (schyłek XIII stulecia)

Ocean wyświadcza „grzeczność za grzeczność”

 

5. Spotkania i rozstania: geneza Europy kupieckiej (XV–XVI wiek)

Morze należy do wszystkich

Podobieństwo rozmaitych typów portów odziedziczonych po średniowieczu

Kontakty osobiste

„Nacje” południowe na skrzyżowaniu dróg w Brugii

Hanzeatyckie osady kupieckie na Północy i Fondaco dei Tedeschi w Wenecji

Sieci włoskie

Udział Iberyjczyków

Wymiana osiągnięć technicznych

Pokrewieństwo języka i kultury

 

6. Ramy pękają: Europa na wszystkich morzach (od XVI wieku do dnia dzisiejszego)

Inicjatywy

Morze staje się sprawą państwową: być władcą mórz

Morze jako stawka w grze potęg: rewir pożądany i strzeżony

Od epoki spółek do imperializmu morskiego

Losy historii ważą się na morzu

 

Część druga

Europa i morze w społeczeństwie ludzi

 

7. Pracownicy morza

Solarze w swoich salinach

Świat rybołówstwa

Królestwo śledzi i tuńczyków

Połowy dalekomorskie

Solidarność: wspólne wartości, wspólne ograniczenia

 

8. Europejska wspólnota ludzi morza

Kim są ludzie morza?

Podobieństwa między nimi większe niż różnice

Korsarze i piraci

Załogi mieszane

 

9. Znajome widoki

Pejzaże

Twory wyobraźni. Wyzwania rzucane przez morze

 

10. Wymiar kulturowy: widzieć, czuć i rozumieć morze

Tematy literackie

Odzwierciedlenie morza w plastyce i sztukach pokrewnych

Wiedza i nauki związane z morzem

Morze i życie towarzyskie: mody

Konkluzje. A co dalej?

Pozytywny wkład historii: morze, nasze wspólne dziedzictwo …ale dziedzictwo negowane lub nie uznawane …i zagrożone

Szanse i stawki morza

Bibliografia

Indeks

Góra